7,6 εκατομμύρια ευρώ για υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου μέσω απευθείας αναθέσεων – Τα ευρήματα που θέτουν ερωτήματα για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος
Οι απευθείας αναθέσεις στη δημόσια διοίκηση και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, μετά τα ευρήματα που παρουσιάζονται σε έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα Συστήματα Εσωτερικού Ελέγχου στους φορείς του Δημοσίου.
Τα στοιχεία που ανέδειξε σε ανάρτησή του στο Facebook ο Γιώργος Πουρνάρας προκαλούν προβληματισμό και επαναφέρουν ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο αποτελεσματικά ελέγχεται η διαχείριση των χρημάτων των φορολογουμένων και ποιες εγγυήσεις υπάρχουν για τη διαφάνεια στις δημόσιες συμβάσεις;
Το ζήτημα αφορά το σύνολο της δημόσιας διοίκησης και, φυσικά, τους δήμους, οι οποίοι διαχειρίζονται πόρους που προορίζονται για έργα, υπηρεσίες και την καθημερινότητα των πολιτών.
7,6 εκατομμύρια ευρώ με απευθείας αναθέσεις για εσωτερικούς ελέγχους
Σύμφωνα με δημοσίευμα του in.gr, το οποίο παρουσιάζει τα ευρήματα της έκθεσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου που δημοσιοποιήθηκαν τον Μάιο του 2026, οι δαπάνες για εξωτερικούς συνεργάτες στον τομέα του εσωτερικού ελέγχου ανήλθαν συνολικά σε 8,9 εκατομμύρια ευρώ.
Από αυτά, περίπου 7,6 εκατομμύρια ευρώ, δηλαδή το 85% της συνολικής αξίας, διατέθηκαν μέσω απευθείας αναθέσεων.
Παράλληλα, το 90% των φορέων που χρησιμοποίησαν εξωτερικούς συνεργάτες για τις συγκεκριμένες υπηρεσίες επέλεξε τη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης. Σε περίπου 16% των περιπτώσεων, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, δεν υπήρχε επαρκής αιτιολόγηση της επιλογής αυτής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι το 65,5% του πλήθους και της αξίας των σχετικών συμβάσεων συγκεντρώθηκε σε οκτώ αναδόχους.
Τα ευρήματα αυτά δεν σημαίνουν ότι κάθε απευθείας ανάθεση είναι παράνομη. Αναδεικνύουν, ωστόσο, την ανάγκη για ουσιαστικό έλεγχο, σαφή αιτιολόγηση των αποφάσεων και διασφάλιση ότι οι δημόσιες συμβάσεις εξυπηρετούν το πραγματικό συμφέρον των πολιτών.
Εσωτερικός έλεγχος: Υποχρέωση που πρέπει να λειτουργεί στην πράξη
Ο εσωτερικός έλεγχος δεν είναι μια τυπική γραφειοκρατική υποχρέωση. Αποτελεί βασικό μηχανισμό για την πρόληψη λαθών, την αναγνώριση κινδύνων, την προστασία των δημόσιων πόρων και τη βελτίωση της λειτουργίας των υπηρεσιών.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο παραπάνω δημοσίευμα, μόλις το 19% των φορέων διέθετε λειτουργικά ολοκληρωμένο σύστημα εσωτερικού ελέγχου.
Επιπλέον, το 68% των φορέων είχε καταγράψει λιγότερες από τις μισές διαδικασίες του, ενώ μόνο το 9,4% είχε ολοκληρώσει πλήρως την καταγραφή τους.
Στους δήμους, ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και η αναφορά ότι το 43% των μονάδων εσωτερικού ελέγχου δεν διέθετε προσωπικό.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν μια ουσιαστική αντίφαση: οι δημόσιοι φορείς καλούνται να ενισχύσουν τους ελεγκτικούς μηχανισμούς τους, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές αδυναμίες στην οργάνωση και στη λειτουργία τους.
Απευθείας αναθέσεις: Νόμιμη διαδικασία, αλλά όχι χωρίς έλεγχο
Οι απευθείας αναθέσεις προβλέπονται από την ελληνική νομοθεσία και μπορούν να χρησιμοποιούνται όταν πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η διαδικασία εφαρμόζεται με διαφάνεια, εάν η επιλογή του αναδόχου αιτιολογείται επαρκώς και εάν το κόστος ανταποκρίνεται στην πραγματική αξία της υπηρεσίας ή του έργου.
Εξίσου σημαντικό είναι να αποφεύγεται η τεχνητή κατάτμηση συμβάσεων με σκοπό την παράκαμψη των προβλεπόμενων διαγωνιστικών διαδικασιών.
Όταν οι δημόσιες συμβάσεις δεν συνοδεύονται από επαρκή τεκμηρίωση και ουσιαστικό έλεγχο, περιορίζεται η δυνατότητα αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των δαπανών και δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα για τη λειτουργία των μηχανισμών λογοδοσίας.
Η διαφάνεια δεν εξασφαλίζεται μόνο με την ανάρτηση μιας απόφασης στη «Διαύγεια» ή στο ΚΗΜΔΗΣ. Απαιτείται και η ουσιαστική δυνατότητα ελέγχου του κόστους, της διαδικασίας επιλογής, της εκτέλεσης και της παραλαβής κάθε σύμβασης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον Δήμο Ξηρομέρου;
Για τον Δήμο Ξηρομέρου, όπως και για κάθε δήμο της χώρας, η συζήτηση για τις απευθείας αναθέσεις έχει ιδιαίτερη σημασία.
Οι δημότες δικαιούνται να γνωρίζουν πώς αξιοποιούνται τα χρήματα που προέρχονται από τα δημοτικά τέλη, τις κρατικές επιχορηγήσεις και τα υπόλοιπα έσοδα του Δήμου.
Θέλουν να γνωρίζουν ποια έργα προγραμματίζονται, ποιες υπηρεσίες ανατίθενται σε εξωτερικούς συνεργάτες, πόσο κοστίζουν και εάν το αποτέλεσμα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται σε γενικές αναφορές για τον αριθμό των αναθέσεων. Χρειάζεται εξέταση συγκεκριμένων στοιχείων, όπως:
Ο συνολικός αριθμός και η αξία των συμβάσεων ανά έτος.
Οι κατηγορίες δαπανών και οι διαδικασίες που επιλέχθηκαν.
Η αιτιολόγηση των απευθείας αναθέσεων.
Η κατανομή των συμβάσεων στους αναδόχους.
Η ποιότητα και η πληρότητα των παραδοτέων.
Η τήρηση των συμβατικών υποχρεώσεων και η αποτελεσματικότητα των δαπανών.
Για τον Δήμο Ξηρομέρου, τα παραπάνω αποτελούν ζητήματα που αξίζουν συστηματική διερεύνηση με βάση τα επίσημα δημοτικά στοιχεία. Χωρίς συγκεκριμένα δεδομένα δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τη νομιμότητα ή την ορθότητα επιμέρους συμβάσεων.
Η δημοτική αρχή οφείλει να διασφαλίζει τη νομιμότητα και τη διαφάνεια σε κάθε στάδιο της οικονομικής διαχείρισης, ενώ το Δημοτικό Συμβούλιο και οι πολίτες πρέπει να έχουν τη δυνατότητα ουσιαστικής ενημέρωσης και ελέγχου.
Οι πολίτες απαιτούν διαφάνεια και λογοδοσία
Τα ευρήματα που παρουσιάζονται για τον εσωτερικό έλεγχο στο Δημόσιο αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης των ελεγκτικών μηχανισμών και ουσιαστικής εφαρμογής των κανόνων χρηστής διοίκησης.
Το δημόσιο χρήμα δεν αποτελεί ιδιοκτησία καμίας διοίκησης. Είναι χρήμα των πολιτών και πρέπει να αξιοποιείται με γνώμονα το συλλογικό συμφέρον.
Οι απευθείας αναθέσεις δεν είναι από μόνες τους απόδειξη κακοδιαχείρισης. Η συστηματική, όμως, χρήση τους χωρίς επαρκή αιτιολόγηση και αποτελεσματικό έλεγχο αποτελεί ζήτημα που απαιτεί απαντήσεις.
Στον Δήμο Ξηρομέρου, όπως και σε κάθε δήμο, οι δημότες έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν πού πηγαίνει κάθε ευρώ, ποιος αποφασίζει για τη διάθεσή του και ποιο είναι το πραγματικό αποτέλεσμα για τον τόπο.
Η διαφάνεια δεν είναι επικοινωνιακό σύνθημα. Είναι υποχρέωση. Και η λογοδοσία δεν είναι επιλογή της εκάστοτε δημοτικής αρχής, αλλά θεμελιώδης προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Πηγή αφορμής: Ανάρτηση του Γιώργου Πουρνάρα στο Facebook. Για τα στοιχεία σχετικά με τις υπηρεσίες εσωτερικού ελέγχου χρησιμοποιήθηκε επίσης το δημοσίευμα του in.gr της 25ης Μαΐου 2026. Τα γενικά ευρήματα για το Δημόσιο δεν αποτελούν αυτομάτως ευρήματα για τον Δήμο Ξηρομέρου.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου