Ο Αλέξανδρος Σάββας, το Στρασβούργο και η χαμένη ευκαιρία για το Ξηρόμερο

Μια δικαστική δικαίωση που επαναφέρει στο προσκήνιο τον άνθρωπο που το 2023 διεκδίκησε τον Δήμο Ξηρομέρου

Μια σημαντική δικαστική εξέλιξη έρχεται να φωτίσει ξανά μια υπόθεση που αφορά τον Αλέξανδρο Σάββα, τον άνθρωπο που το 2023 διεκδίκησε τη δημαρχία του Δήμου Ξηρομέρου.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, εξετάζοντας την υπόθεση «Αλέξανδρος Σάββας κατά Ελλάδας», έκρινε ότι η πειθαρχική ποινή που του είχε επιβληθεί για εξώδικες δηλώσεις προς ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς συνιστούσε επέμβαση στην ελευθερία της έκφρασής του.

Και αυτή η εξέλιξη δεν είναι μια απλή δικαστική είδηση.

Για το Ξηρόμερο έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Γιατί ο Αλέξανδρος Σάββας δεν είναι ένας άγνωστος δικαστικός λειτουργός που απλώς εμφανίζεται σήμερα σε μια δικαστική απόφαση. Είναι ο άνθρωπος που πριν από τρία χρόνια μπήκε στην πολιτική μάχη των δημοτικών εκλογών και ζήτησε από τους Ξηρομερίτες να του εμπιστευθούν τη διοίκηση του Δήμου.

Από τις δικαστικές αίθουσες στην κάλπη

Ο Αλέξανδρος Σάββας είχε διαγράψει μια μακρά δικαστική πορεία, φτάνοντας στη θέση του Προέδρου Εφετών.

Το 2018 βρέθηκε στο επίκεντρο μιας πειθαρχικής διαδικασίας μετά την αποστολή εξώδικων δηλώσεων προς τρεις ανώτατους δικαστικούς λειτουργούς.

Η υπόθεση είχε ως αφετηρία την κρίση που είχε διατυπωθεί σε βάρος του κατά τη διαδικασία προαγωγής του στον Άρειο Πάγο.

Η ελληνική Δικαιοσύνη αντιμετώπισε τις ενέργειές του ως πειθαρχικό παράπτωμα και του επιβλήθηκε τρίμηνη προσωρινή παύση.

Χρόνια αργότερα, όμως, το ζήτημα έφτασε στο Στρασβούργο.

Και εκεί η υπόθεση πήρε διαφορετική τροπή.

Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι οι επίμαχες δηλώσεις, παρότι έντονες, δεν ξεπέρασαν τα όρια της επιτρεπτής έκφρασης στο συγκεκριμένο πλαίσιο και ότι η πειθαρχική κύρωση ήταν ιδιαίτερα βαριά.

Μάλιστα, το Δικαστήριο αναγνώρισε και χρηματική ικανοποίηση στον προσφεύγοντα.

Και κάπου εδώ αρχίζει η σχέση με το Ξηρόμερο

Το 2023, ο Αλέξανδρος Σάββας αποφάσισε να αφήσει για λίγο τις δικαστικές αίθουσες και να μπει στον πολιτικό στίβο.

Διεκδίκησε τον Δήμο Ξηρομέρου.

Ένας άνθρωπος με μακρά δικαστική διαδρομή, εμπειρία στους θεσμούς και γνώση της λειτουργίας του κράτους επιχείρησε να πείσει τους πολίτες ότι μπορεί να προσφέρει μια διαφορετική αυτοδιοικητική πρόταση.

Δεν τα κατάφερε.

Η κάλπη αποφάσισε διαφορετικά.

Όμως, τρία χρόνια μετά, η υπόθεση του Στρασβούργου επαναφέρει αναπόφευκτα ένα ερώτημα:

Τι θα είχε συμβεί αν το Ξηρόμερο είχε επιλέξει διαφορετικά το 2023;

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την απάντηση.

Μπορούμε όμως να αναγνωρίσουμε ότι η παρουσία ενός ανθρώπου με τόσο ιδιαίτερη θεσμική διαδρομή στην κορυφή ενός μικρού δήμου θα αποτελούσε ασφαλώς κάτι ξεχωριστό.

Ένας Δήμαρχος με βαθιά γνώση της Δικαιοσύνης, των θεσμών και της δημόσιας διοίκησης θα μπορούσε να προσδώσει διαφορετικό βάρος στη διεκδίκηση των συμφερόντων του Δήμου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η δικαστική ιδιότητα από μόνη της κάνει κάποιον καλύτερο Δήμαρχο.

Η αυτοδιοίκηση απαιτεί πολιτική ικανότητα, συνεργασίες, καθημερινή παρουσία, γνώση των τοπικών προβλημάτων και κυρίως εμπιστοσύνη των πολιτών.

Όμως η θεσμική εμπειρία είναι ένα προσόν που δύσκολα περνά απαρατήρητο.

Μια υπόθεση που ανοίγει και τη συζήτηση για τους θεσμούς

Η απόφαση του ΕΔΔΑ έχει και μια ευρύτερη διάσταση.

Δεν αφορά μόνο τον Αλέξανδρο Σάββα.

Αφορά το διαρκές ερώτημα για το πόσο χώρο έχει η ελευθερία της έκφρασης μέσα στους ίδιους τους θεσμούς.

Μπορεί ένας δικαστικός λειτουργός να ασκεί κριτική όταν θεωρεί ότι αδικήθηκε;

Ποια είναι τα όρια ανάμεσα στην έντονη διαμαρτυρία και στην πειθαρχικά κολάσιμη συμπεριφορά;

Και, κυρίως, πόσο βαριά μπορεί να είναι η ποινή όταν ένας θεσμικός λειτουργός εκφράζει την αντίθεσή του σε κρίσεις που θεωρεί άδικες;

Το Στρασβούργο έδωσε τη δική του απάντηση στην υπόθεση.

Και αυτή η απάντηση αξίζει να διαβαστεί προσεκτικά.

Το πολιτικό παρασκήνιο και όσα πρέπει να αποδεικνύονται

Στο δημόσιο διάλογο έχουν διατυπωθεί και πολιτικές ερμηνείες για τα πραγματικά αίτια της μη προαγωγής του Αλέξανδρου Σάββα στον Άρειο Πάγο.

Έχουν γίνει αναφορές ακόμη και σε πολιτικές πεποιθήσεις και σε πιθανές πολιτικές σκοπιμότητες.

Όμως εδώ χρειάζεται προσοχή.

Άλλο η πολιτική εκτίμηση και άλλο ένα αποδεδειγμένο γεγονός.

Το xiromero.gr δεν θα υιοθετήσει ως δεδομένες τέτοιες καταγγελίες χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία που να τις τεκμηριώνουν.

Αυτό που μπορεί να καταγραφεί με βεβαιότητα είναι η δικαστική διαδρομή της υπόθεσης και η τελική κρίση του ΕΔΔΑ.

Και αυτή από μόνη της είναι αρκετά σημαντική.

Η «χαμένη ευκαιρία» του Ξηρομέρου;

Οι εκλογές του 2023 ανήκουν πλέον στο παρελθόν.

Το αποτέλεσμα είναι δεδομένο και πρέπει να γίνεται σεβαστό.

Ωστόσο, η δημοκρατία δεν απαγορεύει στους πολίτες να κοιτούν πίσω και να αναρωτιούνται:

«Τι θα γινόταν αν;»

Τι θα γινόταν αν το αποτέλεσμα ήταν διαφορετικό;

Τι θα γινόταν αν το Ξηρόμερο επέλεγε για Δήμαρχο έναν άνθρωπο με τη συγκεκριμένη δικαστική διαδρομή;

Θα άλλαζε κάτι στη λειτουργία του Δήμου;

Θα υπήρχε μεγαλύτερη θεσμική διεκδίκηση;

Θα αντιμετωπίζονταν διαφορετικά οι σχέσεις του Δήμου με τις κρατικές υπηρεσίες;

Κανείς δεν μπορεί να δώσει σήμερα ασφαλή απάντηση.

Μπορούμε όμως να πούμε κάτι:

Το Ξηρόμερο είχε μπροστά του το 2023 μια διαφορετική επιλογή.

Οι πολίτες έκριναν και αποφάσισαν.

Αυτό είναι η Δημοκρατία.

Και τώρα, η απόφαση του Στρασβούργου φέρνει ξανά στο προσκήνιο τον άνθρωπο που τότε διεκδίκησε αυτή την επιλογή.

Η ιστορία συνεχίζεται

Η υπόθεση του Αλέξανδρου Σάββα είναι πλέον ένα ακόμη παράδειγμα του πόσο μακρύς μπορεί να είναι ο δρόμος μιας δικαστικής διαμάχης.

Από μια απόφαση στην Ελλάδα, σε μια πειθαρχική ποινή, από εκεί στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και τελικά σε μια δικαστική κρίση από το Στρασβούργο.

Και παράλληλα, μια άλλη διαδρομή:

Από τις δικαστικές αίθουσες στην κάλπη του Ξηρομέρου.

Ίσως τελικά αυτή να είναι και η μεγαλύτερη πολιτική διάσταση της ιστορίας.

Το 2023 οι Ξηρομερίτες κλήθηκαν να επιλέξουν.

Το 2026 η υπόθεση του Στρασβούργου μάς δίνει την αφορμή να ξαναδούμε εκείνη την επιλογή μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα.

Όχι για να αλλάξουμε το αποτέλεσμα.

Αλλά για να θυμηθούμε ότι πίσω από κάθε εκλογική αναμέτρηση υπάρχουν πρόσωπα, διαδρομές, επιλογές και —πάνω απ' όλα— χαμένες ή κερδισμένες ευκαιρίες.

xiromero.gr