Πως αντιμετωπίζουμε την ανεξέλεγκτη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης από τους μαθητές μας; Αν το 50% παραδίδει έτοιμες εργασίες μέσω γλωσσικών μοντέλων, πόσο αξιόπιστη είναι η μάθηση και η αξιολόγηση της;
Εν
τέλει, πώς θα τους προετοιμάσουμε για μια πραγματικότητα που δεν μπορούμε καν
να προβλέψουμε; Για την οποία ο επικεφαλής του τμήματος ΤΝ της Microsoft προειδοποιεί «ότι χωρίς
επαρκείς δικλίδες ασφαλείας, η ανάπτυξη της
θα μπορούσε να οδηγήσει σ’ ένα νέο είδος από πυρίτιο ανταγωνιστικό στον άνθρωπο»!
Από το 2009, σύμφωνα με τους δείκτες PISA του ΟΟΣΑ, οι
ικανότητες νέων και ενηλίκων στο χειρισμό της γραφής και των αριθμών
μειώνονται. Τώρα τα προβλήματα αυτά αποκτούν νέα διάσταση ένεκα της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η
αδιαφορία, ο φόβος και η απαγόρευση δεν είναι η απάντηση. Άλλωστε το σχολείο
οφείλει να προετοιμάζει για το μέλλον και όχι για το παρελθόν.
«Οι Κινέζοι μελέτησαν επί 30 μήνες τις
επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις επιδόσεις σε 26.811 μαθητές ηλικίας
7—12 ετών. Μετά τη χρήση μεγάλων
γλωσσικών μοντέλων, οι βαθμοί των εργασιών
τους στο σπίτι αυξήθηκαν 18% και ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης έπεσε από τα
64 στα 45 λεπτά. Εντός τάξης χωρίς χρήση προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης, οι
βαθμοί τους μειώθηκαν 20%. Επίσης στις εξετάσεις εισαγωγής σε λύκειο και
πανεπιστήμιο, οι βαθμοί μειώθηκαν κατά 24% και 18% αντίστοιχα. Μετά από δύο
χρόνια συστηματικής εξάρτησης από τα μοντέλα, πολλοί μαθητές εμφάνισαν νέα
μαθησιακά προβλήματα. Τα μεγαλύτερα εντοπίστηκαν στους νεότερους, στα αγόρια
και σε μαθητές υψηλών επιδόσεων»1.
Γιατί
συμβαίνει αυτό; Διότι το νοητικό έργο
δεν γίνεται από τον μαθητή αλλά έρχεται ετοιμοπαράδοτο από το εξωτερικό
εργαλείο, με αποτέλεσμα να μην διαμορφώνεται σταδιακά γνωστικό υπόβαθρο.
Για ένα παιδί που ακόμη μαθαίνει κλάσματα και συντακτικό αυτό είναι
καταστρεπτικό. Η εξοικείωσή του με το «τώρα
και για ό,τι θέλεις ρώτα, θέτει σε δοκιμασία τις σχέσεις και λειτουργίες στο εκπαιδευτικό οικοσύστημα»2.
Εμφανίζονται
όμως και σημαντικά προβλήματα συμπεριφοράς και «ακραίας αντικοινωνικότητας»2.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, το 40% των νέων από 15 έως 18 ετών συμβουλεύονται
κάποιο LLM και μοιράζονται μαζί του τα προβλήματά τους. Το 25% θεωρεί πως το
ChatGPT τους φέρεται πιο φιλικά από τους φίλους τους. «Το ChatGPT σιγά-σιγά γίνεται ο Άλλος δίπλα μας»2 .
Πρόκειται
για συναισθηματική εμπλοκή/εξάρτηση, όχι μόνο των νέων, από τα LLM. Το έγκυρο
περιοδικό MIT Technology Review τονίζει τις επερχόμενες αλλαγές στις ανθρώπινες
σχέσεις. Μέρα με τη μέρα περνά η αντίληψη πως τα LLM ανταποκρίνονται «ακριβώς και πλήρως στις ανάγκες μας»,
άμεσα, αλάνθαστα και όταν τα θέλουμε, κάτι που φυσικά δεν μπορεί να ισχύει στις
ανθρώπινες σχέσεις.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Να
συζητήσουμε μεταξύ μας, με τους γονείς και τα παιδιά. Στη νέα πραγματικότητα να
επαθεμελιώσουμε τα βασικά μαθησιακά μας
εργαλεία, στο σχολείο και στο σπίτι. Κατανόηση κειμένου, συνειρμός,
μαθηματικός συλλογισμός, ικανότητα συγκρότησης επιχειρημάτων, κρίση επί των
απαντήσεων. Να πείσουμε τα παιδιά να δουλεύουν χωρίς τεχνητή νοημοσύνη καθώς
και να την χρησιμοποιούν σωστά. Βαρύτητα στις προφορικές εξετάσεις, στις
εργασίες εντός τάξης, στην αιτιολόγηση του «πως» και όχι απλά στο αποτέλεσμα.
Μαθησιακά πειράματα ήδη υλοποιούνται σε χώρες της Ευρώπης, στην Τουρκία, ενώ το
Εθνικό Ινστιτούτο Εκπαίδευσης της Σιγκαπούρης ξεκίνησε μια καινοτόμο 5ετή
προσπάθεια καλλιέργειας αναγνωστικών συνηθειών και μετατροπή της ανάγνωσης σε παιχνίδι.
1.Αντώνης Μαυρόπουλος, «Η Τεχνητή Νοημοσύνη στα θρανία: Μία επείγουσα
συζήτηση»
2.Κώστας Γαβρόγλου, «Ψηφιακότητα και Πανεπιστήμια, όψεις
ενός νέου καθεστώτος»
Κατσούλης
Παναγιώτης – Εκπαιδευτικός, Πρώην Δήμαρχος Μεσολογγίου
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου